કોલંબિયામાં સોમવારે આવેલા ભયાનક ભૂકંપે દેશભરમાં ભારે તારાજી સર્જી છે. પશ્ચિમ કોલંબિયામાં ત્રાટકેલા આ ભૂકંપને કારણે અનેક શહેરોમાં ઈમારતો, હોસ્પિટલો અને શાળાઓ કડડભૂસ થઈ ગઈ છે, જ્યારે અસંખ્ય લોકો કાટમાળ નીચે દટાયા છે. દેશના રાષ્ટ્રપતિ એબેલાર્ડો દે લા એસ્પ્રિલાએ, જેમણે થોડા દિવસો પહેલાં જ પદભાર સંભાળ્યો હતો, તેમણે તાત્કાલિક રાષ્ટ્રીય આપત્તિ જાહેર કરી છે.
ભૂકંપની વિગતો
સોમવારે સવારે સ્થાનિક સમય મુજબ 7.34 વાગ્યે 7.4ની તીવ્રતાનો શક્તિશાળી ભૂકંપ નોંધાયો હતો. તેનું કેન્દ્ર (એપિસેન્ટર) પશ્ચિમી ચોકો પ્રાંતના સેન જોસ ડેલ પાલ્મર વિસ્તારમાં, બોગોટાથી લગભગ 240 કિલોમીટર દૂર, જમીનમાં 107 કિલોમીટરની ઊંડાઈએ સ્થિત હતું. અમેરિકાની ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સંસ્થા (USGS) અને કોલંબિયન ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સેવાએ આ વિગતોની પુષ્ટિ કરી છે. મુખ્ય આંચકા બાદ લગભગ એક કલાકમાં 5.0ની તીવ્રતાનો આફ્ટરશોક પણ નોંધાયો હતો.
ભૂકંપની અસર એટલી તીવ્ર હતી કે રાજધાની બોગોટા ઉપરાંત દરિયાકાંઠાના શહેર બારાનક્વિલા સુધી અને પડોશી દેશ ઇક્વાડોર સુધી પણ ધ્રુજારી અનુભવાઈ હતી. USGSના અંદાજ મુજબ, અંદાજે 1.05 કરોડ (10.5 મિલિયન) લોકોએ તીવ્ર ધ્રુજારીનો અનુભવ કર્યો.
મૃત્યુઆંક અને નુકસાન
કોલંબિયન એસોસિએશન ઓફ કેપિટલ સિટીઝ (Asocapitales) દ્વારા આપવામાં આવેલી તાજી માહિતી અનુસાર, અત્યાર સુધીમાં ઓછામાં ઓછા 132 લોકોના મોત થયા છે અને 570થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા છે. સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં પશ્ચિમી શહેર પેરેરાનો સમાવેશ થાય છે, જ્યાં એકલા 60 લોકોના મોત નોંધાયા છે. રિસારાલ્દા પ્રાંતમાં 40, વાયે દેલ કાઉકા પ્રાંતમાં (જ્યાં કાલી શહેર આવેલું છે) 27, ચોકો પ્રાંતમાં 12 અને કાલદાસ પ્રાંતના મનિઝેલ્સ શહેરમાં 4 લોકોના મોત થયા છે.
રાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું કે ભૂકંપના આંચકાથી ઓછામાં ઓછી 61 ઈમારતો સંપૂર્ણ રીતે તૂટી પડી હતી, જ્યારે 100થી વધુ મકાનોને નુકસાન થયું અથવા તે નાશ પામ્યા. કુલ મળીને 1,500થી વધુ ઘરોને અસર પહોંચી હોવાનું જણાવાયું છે, જેમાંથી કેટલાક સંપૂર્ણપણે ધ્વસ્ત થઈ ગયા. કાલી શહેરમાં 188 જેટલા લોકો હજુ પણ ગુમ હોવાનું શહેરના મેયરે જણાવ્યું છે. પેરેરામાં એક રોપ-વે (કેબલ કાર) સિસ્ટમમાં ફસાયેલા 16 લોકોને છ કલાકની જહેમત બાદ બચાવી લેવાયા હતા.
રાહત અને બચાવ કામગીરી
ભૂકંપ બાદ સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં આર્મેનિયા, પેરેરા, કાલી, ક્વિબ્દો, મનિઝેલ્સ અને કાર્ટાગો શહેરોનો સમાવેશ થાય છે. પાંચ મુખ્ય શહેરોમાં રેડ એલર્ટ જાહેર કરાયું છે, જ્યારે સાત જેટલા હવાઈમથકો (પેરેરા, મનિઝેલ્સ, ક્વિબ્દો, આર્મેનિયા, કાર્ટાગો અને બ્યુએનાવેન્ટુરા સહિત)એ ઈજનેરી નિરીક્ષણ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી પોતાની સેવાઓ સ્થગિત કરી છે. અનેક હોસ્પિટલો અને સામુદાયિક આરોગ્ય કેન્દ્રોને પણ નુકસાન પહોંચ્યું છે, જેના કારણે ઈજાગ્રસ્તોની સારવારમાં મુશ્કેલી સર્જાઈ છે.
સ્થાનિક લોકો અને બચાવકર્તાઓ તૂટી પડેલી ઈમારતોના કાટમાળમાંથી બચી ગયેલા લોકોને શોધવા માટે દિવસ-રાત મહેનત કરી રહ્યા છે. અમેરિકાએ કોલંબિયાને આશરો, ખોરાક, રક્ષણ અને ભૂકંપ મૂલ્યાંકન માટે 1.55 કરોડ ડોલરની સહાય આપવાની જાહેરાત કરી છે. વેનેઝુએલા, અલ સાલ્વાડોર અને મેક્સિકો સહિતના પડોશી દેશોએ પણ બચાવ ટુકડીઓ અને માનવીય સહાય મોકલવાની તૈયારી દર્શાવી છે.
ઐતિહાસિક સંદર્ભ
નિષ્ણાતોના મતે, કોલંબિયા પ્રશાંત મહાસાગરના “રિંગ ઓફ ફાયર” પર સ્થિત હોવાથી ત્યાં નાના ભૂકંપ (જેને સ્થાનિક ભાષામાં “ટેમ્બ્લોરેસ” કહેવાય છે) સામાન્ય ઘટના છે, પરંતુ 6.0થી વધુ તીવ્રતાના ભૂકંપ ભાગ્યે જ આવે છે. વર્ષ 1999માં આર્મેનિયા શહેર નજીક આવેલા 6.2 તીવ્રતાના ભૂકંપમાં 1,100થી વધુ લોકોના મોત થયા હતા. તે ઘટના બાદ કોલંબિયાએ મોટા ભૂકંપ સામે તૈયારી વધારી હતી અને બોગોટા સહિતના શહેરોમાં વર્ષમાં ઓછામાં ઓછા બે વખત ઈવેક્યુએશન ડ્રિલ યોજવાનું શરૂ કર્યું હતું. છતાં પણ આ વખતના ભૂકંપે એ તૈયારીઓની કસોટી કરી નાખી છે, અને નિષ્ણાતોના મતે આ સદીનો કોલંબિયામાં આવેલો સૌથી શક્તિશાળી ભૂકંપ ગણાય છે.
રાહત કામગીરી ચાલુ હોવાથી મૃત્યુઆંક અને ઘાયલોની સંખ્યા હજુ વધવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
